استخراج معدن و سياست هاي ناهماهنگ
افغانستان كشوري است كه از ذخاير زيرزميني غني و وافري برخوردار مي باشد. آرزوي استخراج معادن كشور همواره در ميان اعضاي جامعه وجود داشته و مردم فقير، بدبخت و مظلوم افغانستان سالها است كه شب هاي تاريك زندگي خود را در روياي انكشاف و استخراج معادن و بهره وري از سود و منفعت آن به صبح رسانيده است. اكنون اين ضرب المثل تلخ در سطح بين المللي و جهاني وجود دارد كه مردم افغانستان قرن ها است كه با شكم گرسنه برروي گنج خوابيده و قادر نيستند از اين گنج براي بهبود وضعيت نابسامان زندگي و توسعه و آباداني كشور سود ببرند .
مردم كه خود توان بهره برداري از اين نعمت خدادادي را ندارند ، هميشه چشم به حكومت هايشان داشته ، تا شايد سياست ها و برنامه هاي آنها در راستاي استخراج و بهره وري از معادن كشور به كار گرفته شود؛ اما متاسفانه اين انتظار بيش از اندازه طول كشيد و شهروندان كشور نتوانستند ، روياها و آرزوهاي خود را به واقعيت نزديك سازد . حكومت هاي گذشته به جاي سازندگي و پيشرفت كشور و رسيدگي به مشكلات مردم ، تنها به حفظ و دوام قدرت ظالمانه و تبعيض آميزشان فكر مي كردند و هرگز فرصت پيدا نمي كردند تا درباره آباداني كشور بينديشند . از اينرو با وجود فقر و گرسنگي مردم و عقب ماندگي كشور اين گنجينه همچنان در زير خاك باقي ماند.
امروز كه در سايه نظام سياسي موجود، اين انتظار دوباره شكوفه زده است و حكومت نيز تلاش مي كند تا اين روياي تاريخي مردم را واقعيت بخشد هر خبرو گزارش دراين زمينه مي تواند مردم افغانستان را نسبت به آينده زندگي شان اميدوار سازد.
قرارداد مس عينك، معدن حاجيگگ، تيل و گاز شمال و كار روي شناسايي و اكتشاف معادن ديگر، اين اميدواري ها را بيشتر كرده است . در تازه ترين مورد وزارت معادن اعلام كرده كه گفتگوها درباره اجراي پروژه استخراج معدن حاجيگگ را به زودي در كابل آغاز مي كند . اين گفتگوها با شركت كانادايي به نام كيلوگولدماين و شركت فولاد هند صورت خواهد گرفت كه پيش از اين در مزايده بين المللي برنده اعلام شدند.
وزارت معادن مي گويد اجراي پروژهاي مقدماتي براي استخراج معدن و از جمله ايجاد تاسيسات زير بنايي و كارخانه ذوب آهن و مسايل مربوط به كارگزيني ، موضوع اين گفتگوها را تشكيل مي دهد. اجراي اين پروژه بزرگ براي حدود سي و پنج هزار نفر شغل ايجاد مي كند و سالانه حدود سيصد ميليون دالر براي دولت عايد خواهد داشت.
اين يك خبر خوش براي مردم خواهد بود؛ اما با توجه به چالش ها و موانع داخلي وخارجي كه در راه استخراج معادن وجود دارد، ميزان اميدواري ها در اين زمينه را كاهش مي دهد.
نگراني هاي مهم در پروژه بازسازي و نوسازي اين است كه راهبردها و برنامه هاي كلي دولت در عرصه هاي مختلف باهم ناسازگار و ناهماهنگ بوده و يكديگر را در راستاي رسيدن به موفقيت موفقيت ياري نمي دهند. در حالي كه امروز مردم با عقد قراردادهاي گوناگون اقتصادي به خصوص استخراج و بهره برداري از معادن خوشحال به نظر مي رسد؛ اما اوضاع آشفته و نابسامان در عرصه هاي سياسي و امنيتي، اجراي پروژه هاي اقتصادي را با تاخير مواجه مي سازد. بنابراين اجرايي شدن پروژه هاي اقتصادي زماني مي تواند اميدواركننده باشد كه فضاي عمومي و سياست هاي كلي كشور با آن سازگاري و هماهنگي داشته باشد ، در غير آن صورت ممكن است اين پروژه ها تحت تاثير مسايل سياسي و امنيتي قرار گرفته و از اجرايي شدن بازماند.