اقدام لازم؛ اما نه اقدام كافي
نزاع کوچي و ده نشين، در ظرف ماه هاي اخير، نه تنها در بهسود، با خسارات هنگفت جاني و مالي توأم شد، بلکه فضاي ذهني جامعه را در اقصي نقاط افغانستان و حتا خارج از مرزهاي اين کشور نيز به شدت مسموم و مشوش مي ساخت. آنچه که ناقوس خطر را با شدت بيشتر به صدا در مي آورد، نيز تخريب ذهنيت افکار عمومي در سرتاسر کشور به موازات جنگ و خشونت در بهسود بود. سرازير شدن کوچي ها به هزاره جات را هرگز نمي توان به يک جنجال حقوقي فروکاست؛ زيرا در ساحه اي که کوه و صحرا و مراتع و مزارع آن کمتر از نصف نياز مردم محل را تکافو نمي تواند، نه به لحاظ عرفي، نه به لحاظ شرعي و نه هم به لحاظ قانوني، هيچ مقامي نمي تواند، حق مردم قريه را در مورد استفاده از مراتع و مزارع، به مردم ساحات ديگر تفويض نمايد.
در اين مسئله هرگز نمي توان ترديد روا داشت که زندگي حق هر انسان است. اين حق را هيچ مقامي، با هيچ بهانه و وسيله اي نمي تواند سلب کند. همچنين در اين مسئله نيز جاي ترديد نيست که در فقدان نان و معيشت نمي توان به زندگي ادامه داد. از اين جهت اگر کسي نان انسان را از او بگيرد، به اين معنا است که زندگي اش را از او گرفته است. در کشور هاي ديگر، دولت ها در قبال قشر و يا اقشار آسيب پذير، به تأمينات اجتماعي و ايجاد چترهاي حمايوي ملزم اند؛ اما در افغانستان سعي مي شود، قبل از همه، با گرفتن نان قشر آسيب پذير، زندگي آنان را مختومه اعلام کنند. مردم هزاره جات آسيب پذير ترين قشر، در سطح ملت افغانستان است.
البته فراموش نشود که کوچي ها نيز، قشر آسيب پذير و مستحق حمايت است. استبداد رژيم هاي گذشته، از کوچي ها به حيث ابزار سياسي براي سرکوب هزاره ها استفاده مي کرده اند. از اين جهت تصرف و تفويض علفچرهاي مردم هزاره، از همان آغاز برخلاف تمام معيار حقوقي، به عنوان يک مسئله سياسي بر کوچي و ده نشين تحميل شد. فعلاً واقعيت همان است که هيأت موظف اعلام داشته است. بهسود و در مجموع هزاره جات در صورتي مي تواند پذيرايي کوچي باشد که خود از سکنه تهي گردد. و اما تهي کردن هزاره جات از سکنه بومي، آنهم با زور تفنگ و فشار جنگ، قرنهاي ديگر را آبستن خون و خشونت خواهد ساخت و اين کشور را در کليت آن طوفاني خواهد نمود.
تأکيد شخصيت هاي سياسي هزاره مبني بر اسکان کوچي ها و خود داري کوچي ها از رفتن به هزاره جات دو دليل برجسته دارد. دليل اول اينکه چرا براي زنده ماندن عده اي، جان عده ديگر گرفته شود. زندگي در هزاره جات؛ - اگر ظرفيت زندگي را داشته باشد که متأسفانه آن ظرفيت هم روز به روز، به جانب صفر تقرب مي کند.- قبل از همه حق مردم ده نشين است. کوچي ها ولو با توپ و تفنگ نروند، ولو مردم را باگلوله از پا در نياورند، تصاحب علفچر ها و آب هاي آشاميدني و زراعتي مردم و خوراندن آنها به گله هاي گوسفند نيز کافي است که مردم به کام مرگ فرو غلتند.
دليل دوم اين است که ادامه تحميل اين وضعيت طاقت فرسا و مخالف عدالت و آزادي انساني، هرگز اجازه نخواهد داد که خصومت هاي ديرينه ناشي از استبداد قومي، جاي خود را به وحدت و وفاق ملي خالي نمايد. و اين به مثابه کوفتن دوامدار برطبل خصومت هاي خونبار قومي است. خصومت هايي که هرچند امکان دارد گاهي مانند آتش زير خاکستر خود را پنهان کند و گاهي هم شعله ور گردد.
بناءً ما با يک چنين تحليل از مسئله کوچي گري، هم از حکم مورخ 9/4/1387 رئيس جمهور در مورد اسکان کوچي ها استقبال کرديم و هم حکم مورخ 30/4/1387 ايشان را به عنوان راه حل منطقي قضيه اقدام لازم؛ -اما نه اقدام کافي- به حساب مي آوريم. اين حکم به تعقيب و تطبيق عادلانه و دلسوزانه نياز منداست. از اين جهت يکبار ديگر، به آناني که اعمال زور را، راه حل ميدانند، هشدار مي دهيم که اگر با تفسير هاي غلط از حکم، موضوع را به انحراف بکشاند، افق هاي ناروشني فراروي مردم باز خواهد شد.

احمد پوپل از ولايت فارياب:
با عرض سلام و خسته نباشيد خدمت همه کارمندان هفته‌نامه خواندني مشارکت ملي!
متشکرم از اينکه درد دل‌هاي خوانندگان را نشر مي‌کنيد. در قدم دوم مي‌خواستم به‌عنوان يکي از شهروندان اين سرزمين به سمع مسؤولين بلند رتبه دولتي و افراد دست‌اندرکا در کار مبارزه با فساد اداري و رشوت برسانم که ديگر مردم طاقت اين همه فساد و رشوه در ادارات دولتي را ندارند. از وزير، رييس و مدير گرفته تا يک پياده دفتر، از کساني که از اطراف مي‌آيند، به بهانه‌هاي مختلف رشوه مي‌گيرند.
دولت افغانستان بارها شعار مبارزه با فساد اداري را سر داده است، با سازمان ملل و کشورهاي کمک کننده به افغانستان تعهد نموده که در راستاي مبارزه با فساد اداري کار جدي نمايد و هم‌چنان رييس صاحب جمهور چندين بار و به اشکال مختلف، کميسيون‌هايي را به‌نام‌هاي گوناگون، جهت مبارزه با فساد اداري مؤظف نموده که متأسفانه هيچ‌کدام از اين کميسيون‌ها تاکنون کار مؤثري در اين زمينه انجام نداده‌اند و در اکثر موارد خود مسؤولين اين کميسيون‌ها علمبرداران فساد و رهبران مافيا بوده‌اند.
سردمداران دولت اين را بايد بدانند که فساد اداري نسبت به هر پديده ديگري ريشه‌هاي حاکميت دولت را خشک نموده و مردم را از نظام حاکم، ياغي و خسته مي‌سازد.
آقاي کرزي بايد به‌جاي شعار راه عمل را در پيش گيرد و در کار مبارزه با فساد اداري با جديت برخورد نمايد.

سالم از کارته پروان:
عرض سلام و خسته نباشيد دارم خدمت تمامي کارکنان هفته‌نامه مشارکت ملي! اميدوارم از امراض سيستم تنفسي در امان باشيد.
همانطوري که همه شهروندان کابل و مسؤولين محترم دولتي مي‌دانند، هواي کابل به شدت آلوده است و مطابق نورم‌هاي تثبيت‌ شده بين المللي، شايد کابل آلوده‌ترين هوا در جهان را داشته باشد.
علت اصلي اين وضعيت، وجود موترهاي کهنه، داش‌هاي خشت‌پزي در داخل شهر، استفاده از تيل ديزل در موترها و عوامل ديگر است.
اکثر موترهايي که در داخل شهر رفت و آمد مي‌نمايند، از دوره‌هاي قبل از انقلاب يعني 25-30 سال قبل است.
هم‌چنان داش‌هاي خشت‌پزي که در داخل شهر و در مناطق مسکوني در بين خانه‌ها وجود دارد و اکثر اين داش‌ها به‌جاي استفاده از چوب، از تايرهاي کهنه موتر و ديگر موادي استفاده مي‌کنند که به مراتب بيشتر از چوب، دود توليد نموده و سبب خرابي هوا مي‌گردد.
دولت افغانستان بايد در اين زمينه توجه جدي نمايد. مسوولين محترم ترافيک به جاي اينکه هر موتر را به بهانه‌هاي مختلف جريمه کند و از راننده‌ها پول اخذ نمايد، بايد به اين مشکل توجه نموده و مانع رفت و آمد موترهايي شود که از لحاظ قانوني مشکل دارند و وجود آنها براي هواي کابل مشکل‌ساز است. هم‌چنان ارگان‌هاي ذيربط دولتي بايد داش‌هاي خشت‌پزي را از مناطق و محلات مسکوني به اطراف و جاهايي غير مسکوني انتقال بدهند تا باشد که همه شهروندان کابل صحتمند و سالم بمانند. به اميد چنين روزي!

محمد مجيب از کارته نو:
سلام تقديم مي‌دارم خدمت همه دست‌اندرکاران هفته نامه زيباي مشارکت ملي! آرزومندم همه‌تان خوش و سرحال باشيد.
طوريکه همه ما و شما شاهد هستيم، کشور عزيز ما افغانستان در عصر کنوني از نظر سيستم مخابراتي رشد چشمگيري نموده و در سطح منطقه هم از اين لحاظ، جايگاه خوبي را دارند. بعد از روي کار آمدن دولت، شرکت‌هاي زياد خدمات تلفون موبايل در افغانستان به فعاليت آغاز نموده و پيشرفت خوبي داشته و تقريباً مناطق زيادي را تحت پوشش قرار داده است.
در ادامه اين فعاليت‌ها از دو-سه سال به اين طرف دولت افغانستان اقدام به نصب تلفون‌هاي همگاني روي جاده‌اي نموده است. ظاهراً‌ شرکت‌هاي افغان پوشش و افغان تيلي‌کام، به همکاري بعضي کشورهاي کمک کننده به افغانستان در نصب و فعال‌سازي اين تلفون‌ها شريک بودند و قرار معلوم، از نظر کيفيت و هزينه مصرف هم براي مردم بسيار خوب است. هزينه مکالمه در داخل افغانستان با اين تلفون‌ها نسبت به ديگر شرکت‌هاي ارائه دهنده خدمات تلفوني، بسيار کم است.
اما مشکل عمده‌اي که در اين رابطه وجود دارد، عدم پخش آگاهي‌هاي گسترده از طرف شرکت‌هاي مذکور مي‌باشد. اين نوع تلفون‌ها مانند تلفون موبايل، شايد براي اولين بار در افغانستان فعال شده باشد و مردم با اين پديده کاملاً ‌ناآشنا هستند؛ لذا دولت و شرکت‌هاي تمويل کننده بايد با پخش آگاهي و راه‌اندازي تبليغات گسترده به ترويج فرهنگ استفاده از اين تلفون‌ها بپردازد و هم‌چنان کارت‌هاي مصرفي آن را بايد به پيمانه زياد در بازار پخش نمايد تا در دسترس همه شهروندان قرار داشته باشد.