کارنامه هاي افراد؛ رهنماي انتخاب ما
با نزديک تر شدن موعد انتخابات، مبارزات انتخاباتي نيز به اوج خود نزديک مي شود. تيم هاي رقيب، هر کدام بسته به توانايي هاي خويش با برگزاري گردهمايي هاي کوچک و بزرگ در ولايات مختلف، نقش و نفوذ مردمي شان را نمايش مي دهند. برگزاري گردهمايي و صحبت رو در روي کانديدان با مردم يکي از رائج ترين و مؤثر ترين شيوه هاي کمپاين در سراسر جهان است. از اين جهت، هر تيم سعي مي کند در اين راستا از رقبايش پيشي بگيرد.
گرچه ترکيب و توانايي مردمي تيم کرزي و نيز حمايت بزرگترين احزاب و گروهاي سياسي از اين تيم، عملاً عرصه را بر رقبايش تنگ کرده است؛ اما با آنهم، رقابت را بايد جدي گرفت. انتخابات در غياب رقابت جدي، نه براي مردم شورو شوقي مي آفريند و نه کانديدان را در قبال خواسته هاي مردم به تعهدات جدي وادار مي کند.
جدي نگرفتن رقابت هاي انتخاباتي يک آفت انتخاباتي است؛ اما اين جدي نگرفتن، تنها به کانديدان مربوط نمي شود؛ بلکه درک مردم از انتخابات و نحوه برخورد شان با مبارزات انتخاباتي، بيشتر فضاي انتخابات را رقابتي مي سازد.
يکي ديگر از آفت هاي انتخابات، طرح شعارهاي کلي و تطبيق ناپذير است. وقتي به مناظره ها و گفتگوهاي تلويزيوني برخي از کانديدان نگاه مي کنيم، درک مي شود که بسياري از کانديدان، اساساً فاقد برنامه هستند و برخي ديگر نيز، شعارهايي سرميدهند که يا شرايط کنوني افغانستان ظرفيت پذيرش آن را ندارد و يا ظرفيت خود شان کمتر از آن است که بتوانند آن شعارها را عملي سازند. از اين جهت، مردم بايد در مورد شعار و شعار دهنده دقت بيشتر به خرچ دهند. شعار ها اگرچه حاوي اطلاعات محدود است؛ اما ما را کمک مي کند تا شعار دهندگان را بشناسيم.
آنچه که تيم کرزي را از ساير تيم ها متمايز مي سازد اين است که تيم آقاي کرزي بالا تر از توان خود شعار نمي دهد. يکي از شعارهاي آقاي کرزي مشارکت ملي است. مشارکت ملي در قدرت يک ضرورت است؛ اما اين ضرورت، معجزه کار ندارد. شريک ساختن اقوام و احزاب سياسي در قدرت، از يکسو ضامن پيروزي يک تيم است و از سوي ديگر مشروعيت آن تيم را بالا مي برد. قوميت در افغانستان يک مسئله است. ناديده گرفتن اين مسئله، مسئله هاي بزرگتر مي آفريند، ولو رئيس جمهور کشور از طريق انتخابات گزينش شده باشد.
البته آرايش نيروهاي سياسي در کنار هريک از تيم هاي رقيب يکي ديگر از راه هاي شناسايي کانديدان است. مردم افغانستان مي بينند که آرايش هاي سياسي پيرامون تيم هاي رقيب چگونه شکل گرفته است؟ مثلاً اقبال اقوام و احزاب قدرتمند سياسي نسبت به داکتر عبدالله از چه قرار است؟ چه تعداد از شخصيت هاي تأثير گذار سياسي متعلق به اقوام و احزاب افغانستان پيرامون داکتر اشرف غني جمع شده اند؟ چرا شخصيت هاي تأثير گذار، احزاب قدرتمند و اقوام افغانستان، بيشتر از کرزي حمايت مي کنند؟ چه تفاوتي در اين رابطه بين ديدگاه داکتر عبدالله و کرزي و يا داکتر اشرف غني و کرزي وجود دارد؟ جستجوي پاسخ دقيق به اين پرسشها، انتخاب ما را آسان تر و راه ما را روشن تر مي کند.
کارنامه هاي افراد، رهنماي ديگر ما است. اينکه ما کانديد ايده آل نداريم يک واقعيت است؛ اما واقعيت ديگر اين است که کارنامه کرزي، با تمام کاستي هايش، بهتر از ديگران است. آناني که شعار تغيير و اميد سرمي دهند، قبلا اميد بخش هاي بزرگي از مردم را برباد داده اند. اميدهايي که در مواجهه با عمل، برباد رفته اند، با شعار به سختي زنده خواهد شد. و نيز آناني که با استعانت از مردم صلاي مبارزه با فساد در مي دهند، قبلاً در ميدان عمل امتحان درستي پس داده نتوانسته اند. بنا براين خوشباورانه خواهد بود اگر به دنبال شعارهاي فريبنده شان راه بيفتيم. درست است که هم تغيير ضرورت است، هم اميد. هم مبارزه با فساد نياز است و هم همکاري مردم در اين عرصه. در ضرورت اينها ترديدي نيست. ترديد در توانايي و صداقت کساني است که اين شعارها را سر مي دهند.